ΦΟΙΝΙΚΕΣ

 

Σκαθάρι του φοίνικα (Rynchophorus ferrugineus)

skathari
Το κολεόπτερο Ρυγχοφόρος των φοινικοειδών ( Rhynchoforus ferrugineus) ή κόκκινος ρυγχωτός κάνθαρος των φοινικοειδών, είναι ο σημαντικότερος εντομολογικός εχθρός.
Στην Αθήνα  εμφανίστηκε στη περίοδο  των Ολυμπιακών αγώνων το 2004 όταν έγιναν  εισαγωγές μη πιστοποιημένων φοινίκων  . Απο τη στιγμή που εμφανίστηκε μέχρι και σήμερα έχει καταστρέψει χιλιάδες φοίνικες.

Περιγραφή:

Τα ακμαία (αρσενικά και θηλυκά) έχουν κόκκινο – καστανό χρώμα, μήκος 3 cm περίπου και φέρουν ρύγχος .

Τα θηλυκά αφήνουν γύρω στα 300 αυγά κυρίως στην κορυφή του φοίνικα ή σε οπές καθώς επίσης και σε πληγές του κορμού. Τα αυγά εκκολάπτονται σε 2-5 ημέρες και οι προνύμφες (κάμπιες) που προκαλούν και τις ζημιές εισέρχονται στο εσωτερικό του φοίνικα δημιουργώντας στοές .

Οι προνύμφες (σκουλήκια) είναι ευκέφαλες, άποδες  ,περνούν διάφορα στάδια ενηλικίωσης που κρατούν 1-3 μήνες και μπορούν να φτάσουν σε μήκος τα 5cm  , πριν τη νύμφωση . Στο τέλος της προνυμφικής ανάπτυξης νυμφώνονται σε κουκούλι  που κατασκευάζεται από τις ίνες του φοίνικα.Το στάδιο αυτό διαρκεί περίπου 15-20 ημέρες και ακολουθεί η έξοδος των τέλειων (ακμαίων) του εντόμου.
Έτσι, με αυτό τον τρόπο το έντομο μπορεί να φτάσει και τις 6 γενιές μέσα σε ένα χρόνο, ενώ τις περισσότερες φορές βρίσκεται μεγάλος αριθμός εντόμων σε όλα τα στάδια και για το λόγο αυτό ένας φοίνικας που έχει προσβληθεί από το ρυγχοφόρο λειτουργεί ως εργοστάσιο παραγωγής του εντόμου και μάλιστα αφού εξαντληθεί και το τελευταίο εκατοστό υγιούς ιστού στον κορμό του φυτού.

Ζημιές

Άρωστος φοίνικας
Τα μακροσκοπικά συμπτώματα προειδοποιούν για τη παρουσία του κόκκινου ρυγχωτού σκαθαριού. Αρχικά παρατηρούνται φαγώματα στα φύλλα, διάτρητα φύλλα ή σπασμένα φύλλα που κρέμονται εκτός θέσεως  .  Σε πολλές όμως περιπτώσεις η ζημιά γίνεται χωρίς να έχουν παρατηρηθεί προηγουμένως μακροσκοπικά συμπτώματα  και έτσι χάνεται πολύτιμος χρόνος για την αντιμετώπιση του .Σε προχωρημένη προσβολή τα κλαδιά  αρχίζουν να γέρνουν προς τα κάτω και στη συνέχεια αποκολλούνται τελείως από το φοίνικα. Σε αυτό το στάδιο της προσβολής, ο φοίνικας θυμίζει ανοικτή ομπρέλα.

Οι προνύμφες είναι εκείνες που προκαλούν τη καταστροφή του φοίνικα. Δεν εξέρχονται καθόλου στην επιφάνεια και έτσι δεν μπορεί να εντοπισθούν. Ακόμη και μια προνύμφη είναι ικανή να προκαλέσει το θάνατο του δένδρου. Προσβολή μπορεί να γίνει σε οποιοδήποτε μέρος του κορμού, στις παραφυάδες και στη στεφάνη. Συνήθως οι προσβολές αρχίζουν στα περιφερειακά φύλλα και προχωρούν στο κεντρικό οφθαλμό.  Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που η προσβολή εκδηλώνεται αρχικά στο κέντρο της στεφάνης. Η καταστροφή του κεντρικού οφθαλμού  (μερίστωμα) συνεπάγεται το θάνατο του δένδρου. Τότε συνήθως τα σάκχαρα αρχίζουν να ζυμώνονται και κυριαρχεί άσχημη οσμή.

Ξενιστές

Άρωστος φοίνικας
Προσβάλλει σχεδόν όλα τα φοινικοειδή  ,όμως ιδιαίτερα ευαίσθητα είδη θεωρούνται ο κανάριος φοίνικας   ,ενώ πιο σπάνια υπάρχουν προσβολές  στην Ουασιγκτόνια  ρομπούστα  στον ενδημικό φοίνικα του Θεοφράστου και στους Χαμαίρωπες.

Αντιμετώπιση:
Για την εξουδετέρωση του εφαρμόζονται συνήθως χημικές μέθοδοι κατά τις οποίες πραγματοποιούνται ψεκασμοί των φοινικοειδών με κάποιο εγκεκριμένο εντομοκτόνο. Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχτεί διάφορες εναλλακτικές μέθοδοι. Ανάμεσα τους ξεχωρίζουν η χρήση νηματωδών σκωλήκων οι οποίοι αναπτύσσονται  στο εσωτερικό των προνυμφών και τις θανατώνουν, η θερμική θανάτωση των σκαθαριών με τη χρήση μικροκυμάτων και η τοποθέτηση φερομονικών παγίδων.

Προσοχή

  • Το κλάδεμα των φοινικοειδών να πραγματοποιείται κατά τους χειμερινούς μήνες που είναι μειωμένη η δραστηριότητα του εντόμου. Όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη από 13οC, τα ακμαία δεν πετούν.
  • Όταν κλαδεύουμε πρέπει να καλύπτουμε τις τομές με ειδική πάστα γιατί από αυτές τις τομές συνήθως εισέρχεται το σκαθάρι στο εσωτερικό του φοίνικα για να γεννήσει τα αυγά του.
  • O καθαρισμός των κεφαλών των φοινικοειδών να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα ώστε να παρεμποδίζεται η αποσάθρωση των οργανικών υλικών στις μασχάλες των φύλλων του φυτού,όπου τα θηλυκά έντομα προτιμούν να εναποθέσουν τα αυγά τους .
  • Να λαμβάνεται μέριμνα, κατά την χρήση γεωργικών φαρμάκων, για την προστασία των μελισσών (αφαίρεση ανθοταξιών πριν την χρήση γεωργικών φαρμάκων).

 

twittergoogle_plusmailFacebook